Jacek Sztuka na tle swojego rysunku: "Dziecko w Tobie". Fot. Robert Jodłowski, MGS Częstochowa

O artyście

Zanim przejdę do klasycznej noty biograficznej, pozwolę sobie na kilka osobistych słów.

Maluję i rysuję od dziecka. Moim pierwszym i najważniejszym mentorem był mój ojciec – Jerzy Filip Sztuka. Już w przedszkolu, zapytany, kim chciałbym zostać, odpowiadałem bez wahania: „plastykiem” – w domyśle malarzem i rysownikiem. Sztuka od początku była dla mnie czymś głęboko osobistym.

Pamiętam rodzinne biwaki, kiedy o świcie wychodziłem z namiotu i widziałem ojca pochylonego nad szkicownikiem, rysującego drzewa czy krajobraz. Czułem, że tworzenie jest dla niego potrzebą – niemal biologiczną. Z czasem i dla mnie sztuka stała się niezbędna do życia. Malowanie i rysowanie stało się moim sposobem przeżywania rzeczywistości – jej formy, światła i koloru.

Od zawsze impulsem do stworzenia obrazu była emocja oraz bezpośredni kontakt z naturą. Studiowanie motywu „z natury” pozostaje mi bliskie, zgodnie ze słowami przypisywanymi Leonardowi da Vinci:
„Najmądrzejszą i najznamienitszą nauczycielką jest sama natura.”

Twórczość była dla mnie przez długi czas na tyle intymna, że nie wyobrażałem sobie jej „na sprzedaż”. Z ojcem jeździliśmy na wielkie wystawy – między innymi Rembrandta w Berlinie – aby obcować z najwybitniejszym malarstwem. W czasie moich studiów w krakowskiej ASP wciąż funkcjonowało pytanie: „malujesz to dla siebie czy to tylko fucha?”. Rynek sztuki w Polsce dopiero się kształtował, a bezinteresowność twórcza była wartością samą w sobie.

Do dziś pozostaje mi bliska idea twórczego katharsis. Wykładałem na ten temat, odwołując się do dzieł, które powstały z wewnętrznej potrzeby: Mona Lisy Leonarda, Nocy gwiaździstej Van Gogha czy Krzyku Muncha. Dla mnie sztuka wielokrotnie była sposobem przetrwania trudnych momentów życia – ucieczką w twórczość zamiast destrukcyjnych mechanizmów radzenia sobie z emocjami.

W takich właśnie okresach powstały moje najważniejsze cykle malarskie, m.in.: Mięso–złom, Zanurzenia, Hybrydy czy Podróżni – prace stanowiące podstawę mojej dysertacji doktorskiej i habilitacyjnej. Są to obrazy wymagające w odbiorze, tworzone według zasady: maluję, aby przetrwać. Z tego względu należą do prac, z którymi najtrudniej mi się rozstawać.

Po takich etapach artystycznego oczyszczenia przychodził czas wytchnienia – malowałem wówczas pejzaże, obrazy pełne światła i spokoju. Sztuka pozostaje dla mnie przestrzenią życia, czego wyrazem był tytuł mojej retrospektywnej wystawy w Miejskiej Galerii Sztuki w Częstochowie: „Życie w obrazach”.

Decyzja o stworzeniu sprzedażowej strony internetowej wynika z prostego przekonania: chęć posiadania mojej pracy oznacza wspólną wrażliwość estetyczną. Taki rezonans jest dla mnie wartością. Dlatego prezentuję tu zarówno szkice i rysunki w przystępnych cenach, jak i obrazy o szczególnej wadze – a także prace, które pozostaną na zawsze w mojej prywatnej kolekcji.

Poniżej przedstawiam klasyczną notę biograficzną.


Nota biograficzna

Jacek Sztuka

Studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (1996–2001) na Wydziale Malarstwa w pracowni prof. Jacka Waltosia oraz rysunek u prof. Teresy Kotkowskiej-Rzepeckiej. W latach 1999–2000 był stypendystą Akademii Sztuk Pięknych w Norymberdze w pracowni prof. Johannesa Grützke. Dyplom z wyróżnieniem uzyskał w 2001 roku w pracowni prof. Stanisława Rodzińskiego.

W 2006 roku obronił doktorat, a w 2012 uzyskał stopień doktora habilitowanego. Od tego czasu pracuje jako profesor nadzwyczajny. Jest członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków, Bundesverband Bildender Künstlerinnen und Künstler oraz Międzynarodowego Stowarzyszenia Sztuk Plastycznych.

Brał udział w ponad 120 wystawach zbiorowych w kraju i za granicą. Juror ogólnopolskich konkursów malarskich, m.in. Ogólnopolskiego Konkursu im. Mariana Michalika oraz Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie.

Jego twórczość łączy świadomość tradycji malarskiej z refleksją nad współczesnością. Odwołuje się do estetyki baroku, realizmu i surrealizmu; bywa porównywana do symbolizmu Jacka Malczewskiego. W centrum zainteresowań artysty znajduje się kondycja współczesnego człowieka w świecie technokratycznym.

Autor cykli malarskich m.in.: W samochodzie, Mięso–złom, Podróżni, Hybrydy, Zanurzenia, Portrety. Zrealizował również monumentalne murale w przestrzeni publicznej. Jego prace znajdują się w zbiorach prywatnych i instytucjonalnych w Polsce i za granicą.

Wybrane nagrody

  • 2006 – Grand Prix Homo Quadratus Ostroviensis, Ostrowiec Świętokrzyski
  • 2006 – Główna Nagroda Prezydenta Miasta Radomia w V Triennale Autoportretu, Radom
  • 2007 – Główna Nagroda Dyrektora Miejskiej Galerii Sztuki w III Ogólnopolskim Konkursie im, Mariana Michalika na Obraz dla Młodych Malarzy, MGS Częstochowa
  • 2008 – Grand Prix XXII Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego, Szczecin 2008, Szczecin
  • 2009 – Nagroda Marszałka Województwa Śląskiego dla Młodych Twórców za rok 2008.

Wystawy indywidualne

  • 2005 – Schloss Herzberg
  • 2006 – Pałac Sztuki, Kraków
  • 2006/07 – MGS, Częstochowa, wraz z J. F. Sztuką[23]
  • 2008 – Ośrodek Gaude Mater, Częstochowa[24]
  • 2008 – Galeria Pryzmat, Kraków[25]
  • 2008 – Galeria Pod-Nad, Tarnowskie Góry
  • 2009 – Freies Museum Berlin[26]
  • 2009/10 – Muzeum Diezecjalne, Katowice
  • 2010 – Galerie Brötzinger Art, Pforzheim[27]
  • 2010 – Książnica Pomorska, Szczecin[28]
  • 2010 – Towarzystwo Zachęty, Częstochowa
  • 2011 – Galerie M, Potsdam, wraz z Klausem D. Fahlbuschem[29]
  • 2011 – Kunsthaus Sans Titre, Potsdam, wraz z Mikosem Meiningerem[30]
  • 2012 – Galeria ASP, Kraków
  • 2012 – Galeria Hortar, Tarnów[31]
  • 2012 – Pałac Sztuki, Kraków[32]
  • 2017 – Pałac w Nakle Śląskim
  • 2018 – Pałac Sztuki, Kraków[33]
  • 2019 – Galeria im. Jerzego Dudy- Gracza, PLSP, Częstochowa[34]
  • 2021 – MGS, Częstochowa, "Życie w obrazach"[35][36][37]

Wybrane wystawy zbiorowe

  • 2001 – Dezember Salon, Galerie Taube, Berlin[38]
  • 2003 – Stipendistenausstellung, Akademie der Bildende Kuenste, Norymberga[39]
  • 2005 – Wystawa II Konkursu im. M. Michalika na Obraz dla Młodych Malarzy, Sztokholm[40]
  • 2007 – Pierwsza Aukcja Współczesnej Sztuki Polskiej, Nowy Jork[41]
  • 2009 – Reliquaries of Empires Dust, Bereznitsky Gallery, Berlin[42]
  • 2009 – 8 Festival Junge Kunst, Volkenroda[43]
  • 2009 – Spotkanie Begegnung, Gaude Mater, Częstochowa, Pforzheim[44]
  • 2010 – Neumitglieder 2010 |BVBK, Produzentgalerie M, Potsdam[45]
  • 2012 – Uczta u mistrzów, Pałac Sztuki, Kraków[46]
  • 2014 – Nord Art, 2014, Buedelsdorf[47]
  • 2017 – V zahrade, Galerie 9, Praga[48]
  • 2020/21 – Galerie Sonia Monti, Paryż[49]
  • 2021 – Borders Art Fair Venice 2021, Fragmented Identities, Wenecja[50]
  • 2021 – London Contemporary Art Fair 2021, London[51]
  • 2023 - Pejzaż malarstwa polskiego, Zachęta, Narodowa Galeria Sztuki
  • 2024 - Wystawa "50. Jubileuszowego Pleneru Malarskiego ZPAP Jurajska Jesień", MGS, Częstochowa